Al te vaak ontstaan er op kantoor of in een team onderlinge conflicten omwille van miscommunicatie of onuitgesproken frustraties tussen collega’s. Wat de productiviteit en onderlinge samenwerking uiteraard niet ten goede komt. Vaak heeft dit vooral te maken met de manier waarop men met elkaar communiceert. Te vaak gebruikt men, uiteraard onbedoeld, geweld in de communicatie.
Wat is geweld in de communicatie en wat is het effect hiervan op de ander?
Bij geweld in de communicatie gaat men de ander op een manier gaan benaderen en aanspreken dat voor de ander als bedreigend ervaren wordt. Uiteraard bedoeld men de boodschap niet op die manier, maar door de manier waarop je iets zegt, is dit wel bij de ander zo binnen gekomen. Hierdoor ontstaat er wrijving, zonder dat men hiervan bewust is. Wat kan resulteren in een iets meer vijandige houding ten opzichte van de ander, zonder dat de ander begrijpt waar dit vandaan komt. Waardoor de ander zich op zijn beurt aangevallen voelt en eveneens, weliswaar onbewust, op een iets meer gewelddadige manier gaat communiceren. Als dit zo een tijdje door gaat kan een vijandig interactiepatroon ontstaan die soms escaleert tot hoog oplopende conflicten waarvan niemand af weet hoe dit zo ver is kunnen komen.
Klassieke uitspraken die als geweld in de communicatie gezien worden zijn:
- Oordelen en vooroordelen: Mening geven over het gedrag van anderen indien niet in overeenstemming met eigen waarden,
- Vergelijken: Termen van goed, beter of slecht;
- Veralgemenen: We gaan voorbij aan wat er nu is, bv. “het is altijd hetzelfde”, “het is nooit goed”,…
- Verantwoordelijkheid ontkennen: “Ik moet”, “De wet zegt dat”, “Ik kon niet anders”, …
- Verwijten: We plaatsen ons boven de ander (Roos van Leary; Leary, 1957)
- Eisen: Verlangens en verzoeken opleggen, en
- Verdienen: Straffen en belonen (stopt de intrinsieke motivatie).
Meerdere stappen in geweldloos communiceren
Bij geweldloze communicatie doorlopen beide partijen steeds vier stappen, nl.
- Waarnemen: Je omschrijft enkel wat je objectief ziet gebeuren, bv. “Ik vroeg meermaals naar een moment om samen te zitten rond dit nieuwe project die we toegewezen kregen en telkens zei je me later terug te komen”.
- Gevoel: Je omschrijft hoe deze situatie je doet voelen en welke emotie je daarbij ervaart, bv. “Ik voel mij daar wat moedeloos bij”.
- Behoefte: Hier omschrijf je waar je nood aan hebt, er kunnen meerder behoeften tegelijk gefrustreerd geraken door een dergelijks situatie maar je kiest er de meest relevante uit, bv. “Ik heb nood aan een rustige en gemoedelijke samenwerking om met dit project rond te geraken voor de deadline verstrijkt”.
- Verzoek: Hier verwoord je aan de ander welk gedrag je graag in de plaats zou willen zien, bv. “Ik zou het fijn vinden mochten we nu heel even de tijd kunnen nemen om een moment vast te leggen in onze agenda’s om rond dit nieuwe project samen te zitten”.
Uiteraard is de cyclus pas helemaal rond indien de ander ook de kans krijgt om dezelfde stappen op dezelfde manier te doorlopen en indien je hierbij zelf ook een open luisterhouding aanneemt.
Algemene tips om geweldloos te communiceren
Verder is het tevens belangrijk om aandacht te hebben voor volgende aspecten in uw boodschap:
- Spreek zo veel mogelijk vanuit de ik- vorm: “Ik ervaar dat…”, “Ik heb de indruk dat”,…
- Toets je interpretatie altijd af aan de werkelijkheid, stel deze in vraag, verwoordt het en check bij de ander bv. “Ik heb de indruk dat …, klopt dit?”, “begrijp ik het goed dat…?”, “Bedoelde je dit…?”. Zo krijgt de ander steeds de tijd om zichzelf te verduidelijken bij misverstanden.
- Vermijd elke vorm van verwoording die als beschuldigend kan overkomen. Test dit door neer te schrijven wat je aan de ander wil vertellen en lees dit even na alsof je in de schoenen van de ander staat en stuur je boodschap bij waar nodig.
- Elk gesprek die een zekere geladenheid kan hebben dient ook steeds aangekondigd te worden. Het heeft geen zin om moeilijkere thema’s te bespreken tussen “de soep en de patatten” zoals men zegt.
- En “last but not least”, houdt een rustig stem timbre aan. Vermijd stemverheffing en geroep. Spreek niet uit emotie. Loopt de emotie tijdens het gesprek hoog op, benoem dit op een rustige manier en vraag om even wat ruimte te krijgen om het gesprek dan later op een rustiger moment te hervatten.
Volg deze tips om de algemene open communicatie op de werkvloer met zowel collega’s als leidinggevenden te bevorderen. Wil je hier graag meer over weten of wens je een gerichte workshop hierover te organiseren in je bedrijf? Neem contact op, ik denk graag met je mee over hoe we dit voor uw team kunnen realiseren!
